SZTUKA TRWANIA. OSOBOWOŚĆ W RUCHU. Jak małe działania poszerzają sposób, w jaki myślisz, czujesz i żyjesz
Martin Novak | Seria Sztuka Trwania | SubProfit | 2026
Czy osobowość jest czymś, co otrzymujemy raz na zawsze? Czy introwertyk może nauczyć się swobodniej zabierać głos, perfekcjonistka kończyć pracę bez wielokrotnego poprawiania, a osoba ostrożna stopniowo otwierać się na nowe doświadczenia?
„Sztuka Trwania. OSOBOWOŚĆ W RUCHU” to książka o rozwijaniu nowych sposobów myślenia, odczuwania i działania bez rezygnowania z tego, kim już jesteśmy.
Martin Novak proponuje inne spojrzenie na zmianę osobowości. Zamiast dążyć do idealnego zestawu cech, warto zwiększać własny repertuar zachowań — tak, aby w różnych sytuacjach mieć dostęp do większej liczby możliwych reakcji.
Książka łączy współczesne badania nad osobowością, model Wielkiej Piątki i autorską koncepcję Zakresu Osobowości.
Zawiera 42-dniowy eksperyment rozwojowy, 12 kart pracy, ćwiczenia oparte na mikrozachowaniach, dziesięć laboratoriów codziennych sytuacji oraz 90-dniowy plan utrwalania nowych możliwości.
To poradnik dla osób, które chcą rozwijać się poprzez doświadczenie, świadome wybory i małe działania możliwe do utrzymania w prawdziwym życiu.
Kup książkę „Osobowość w ruchu” na Amazon.pl
Szczegóły książki
| Informacja | Dane |
|---|---|
| Tytuł | Sztuka Trwania. Osobowość w Ruchu |
| Podtytuł | Jak małe działania poszerzają sposób, w jaki myślisz, czujesz i żyjesz |
| Autor | Martin Novak |
| Seria | Sztuka Trwania |
| Wydawca | SubProfit |
| Wydanie | Pierwsze |
| Data publikacji | 26 września 2026 |
| Liczba stron | 121 |
| Język | Polski |
| Charakter | Poradnik rozwoju osobistego z programem praktycznym |
| Główne tematy | Osobowość, zachowanie, Big Five, mikrozachowania, zmiana w dorosłości |
| Zakup | Amazon.pl |
Aktualna cena, dostępność i formaty wydania znajdują się na stronie Amazon.
Możesz pozostać sobą i jednocześnie rozwijać nowe możliwości
„Taki już mam charakter”.
„Zawsze byłam nieśmiała”.
„Jestem perfekcjonistą”.
„Nie mam cierpliwości do ludzi”.
„W moim wieku człowiek już się nie zmienia”.
Takie zdania pomagają opisywać własne doświadczenia. Czasami jednak stają się również granicami tego, co uznajemy za możliwe.
Jeśli przez lata zachowywałaś się ostrożnie, możesz zacząć uważać, że spontaniczne działanie jest całkowicie poza Twoim zasięgiem.
Jeżeli zawsze dokładnie sprawdzałeś swoją pracę, możesz postrzegać elastyczność jako zagrożenie dla jakości.
Jeśli najlepiej czujesz się w ciszy, możesz uznać, że inicjowanie kontaktów z ludźmi wymaga zmiany całej osobowości.
Tymczasem osobowość jest bardziej złożona.
Względnie trwałe cechy opisują nasze typowe sposoby reagowania, ale nie określają z góry każdej przyszłej decyzji i każdego zachowania.
Możesz nadal cenić samotność, a jednocześnie nauczyć się swobodniej rozpoczynać rozmowę.
Możesz pozostać osobą odpowiedzialną i nauczyć się dopasowywać wysiłek do rzeczywistej wagi zadania.
Możesz odczuwać lęk, a jednocześnie rozwijać umiejętność działania w jego obecności.
Rozwój może polegać na dodawaniu nowych możliwości do własnego życia, zamiast zastępowania dotychczasowej osobowości inną.
To centralna myśl książki Martina Novaka.
Czy osobowość można zmienić w dorosłym życiu?
Współczesna psychologia opisuje osobowość jako zespół względnie stabilnych cech, które mogą jednocześnie podlegać zmianom w ciągu życia.
Ludzie zmieniają się wraz z doświadczeniami, rolami społecznymi, pracą, relacjami i kolejnymi etapami dorosłości.
Badania nad dobrowolną zmianą osobowości wskazują również, że odpowiednio zaprojektowane interwencje i powtarzane zachowania mogą wspierać zmiany w niektórych wymiarach osobowości.
Nie oznacza to jednak, że każdy człowiek może dowolnie przebudować swój charakter w ciągu kilku tygodni.
Efekty bywają niewielkie, zależą od wielu czynników i nadal stanowią przedmiot badań.
W książce Martin Novak odwołuje się między innymi do badań Nathana Hudsona i współpracowników, przeglądu literatury Haehner, Wright i Bleidorn z 2024 roku oraz modelu rozwoju cech osobowości TESSERA.
Zamiast obiecywać całkowitą przemianę, autor stawia praktyczne pytanie:
Jakiego zachowania chciałabym lub chciałbym mieć więcej do dyspozycji w sytuacjach, w których dotychczas wybór wydawał się ograniczony?
Zakres Osobowości — najważniejsza idea książki
Martin Novak wprowadza pojęcie Zakresu Osobowości.
Oznacza ono repertuar stanów, zachowań i sposobów reagowania, które potrafimy świadomie uruchamiać w odpowiednich sytuacjach, pozostając w zgodzie z własnymi wartościami.
Wyobraź sobie pianistę.
Gdy uczy się wykonywać utwory w nowych tonacjach, nadal pozostaje tym samym muzykiem. Zwiększa jednak liczbę możliwości, z których może korzystać.
Podobnie można myśleć o osobowości.
Osoba zwykle powściągliwa może nauczyć się wyraźniej zabierać głos.
Osoba sumienna może rozwijać większą elastyczność.
Osoba ostrożna może ćwiczyć ciekawość nowych doświadczeń.
Osoba emocjonalnie wrażliwa może uczyć się pozostawania przy ważnym zadaniu mimo napięcia.
Nowe zachowanie nie unieważnia dotychczasowych cech.
Poszerza zakres dostępnych odpowiedzi na sytuacje życiowe.
Osobowość jako dom z większą liczbą drzwi
Autor proponuje również metaforę domu.
Nie trzeba burzyć całej konstrukcji, żeby powstały nowe możliwości poruszania się pomiędzy pomieszczeniami.
Można dodać kolejne drzwi.
W jednym pomieszczeniu pozostaje cisza, w drugim kontakt z ludźmi.
Jest miejsce na odpowiedzialność i na odpoczynek.
Na ostrożność i na ciekawość.
Na wrażliwość i na działanie.
Im większy świadomy dostęp do tych różnych zachowań, tym większa elastyczność wobec sytuacji, które przynosi życie.
Pętla Poszerzania — sześć kroków rozwoju poprzez doświadczenie
Jednym z głównych narzędzi książki jest autorska Pętla Poszerzania.
Jej struktura wygląda następująco:
Kierunek → Mikrozachowanie → Doświadczenie → Dowód → Powtórzenie → Integracja
1. Kierunek — co chcę mieć bardziej dostępne?
Zacznij od określenia funkcji, którą chcesz rozwijać.
Zamiast formułować ogólny cel „chcę być ekstrawertyczna”, możesz zapytać:
„W jakich sytuacjach chciałabym łatwiej inicjować kontakt?”.
Zamiast „chcę przestać być perfekcjonistą”:
„Przy jakich zadaniach chciałbym szybciej uznawać pracę za wystarczająco dobrą?”.
Kierunek powinien wynikać z Twoich potrzeb i wartości.
2. Mikrozachowanie — jaki mały ruch mogę wykonać?
Wybierz konkretną czynność.
Może nią być zadanie pytania podczas spotkania, rozpoczęcie rozmowy, zakończenie zadania po ustalonym czasie albo wykonanie drobnej czynności w nowy sposób.
Dobre mikrozachowanie jest możliwe do wykonania i obserwacji.
3. Doświadczenie — co się naprawdę wydarzyło?
Po wykonaniu działania przyjrzyj się jego rezultatowi.
Czy wydarzyło się to, czego się spodziewałaś?
Jak zareagowali inni?
Jakie emocje pojawiły się przed działaniem i po nim?
Czy trudność była większa, czy mniejsza od przewidywanej?
4. Dowód — czego nauczyłam się o sobie?
To moment tworzenia Dowodu Zachowania.
Jeżeli przez lata uważałaś, że nie potrafisz zabierać głosu w grupie, a podczas spotkania przedstawiłaś własną opinię, otrzymujesz konkretny przykład zachowania, które znajduje się już w Twoim repertuarze.
Nie oznacza to natychmiastowej zmiany całej cechy osobowości.
Oznacza natomiast, że Twoja dotychczasowa historia o sobie może zostać uzupełniona o nowy fakt.
5. Powtórzenie — jak utrwalić doświadczenie?
Nowe zachowanie można powtórzyć w podobnej sytuacji albo nieco zwiększyć poziom trudności.
Stopniowe powtórzenia pozwalają sprawdzić, czy dana reakcja staje się bardziej dostępna.
6. Integracja — gdzie chcę korzystać z nowego zakresu?
Na końcu przychodzi czas na wybór.
Które zachowania warto zachować?
Gdzie są najbardziej przydatne?
Kiedy dotychczasowy sposób reagowania nadal najlepiej odpowiada Twoim potrzebom?
Integracja nie polega na nieustannym zwiększaniu trudności. Polega na rozwijaniu swobody wyboru.
Drabina Mikrozachowań — małe kroki zamiast wielkiego egzaminu
W książce pojawia się także Drabina Mikrozachowań.
To narzędzie pozwalające układać działania od najłatwiejszych do trudniejszych.
Wyobraź sobie osobę, która chce bardziej swobodnie nawiązywać kontakty.
Pierwszym krokiem może być przywitanie się z sąsiadem.
Następnym — krótkie pytanie zadane współpracownikowi.
Kolejnym — rozpoczęcie rozmowy podczas wydarzenia branżowego.
Później może pojawić się samodzielne zaproponowanie spotkania.
Ważne, aby poziom trudności odpowiadał aktualnym możliwościom, a nie abstrakcyjnemu wyobrażeniu o tym, jak powinna wyglądać odwaga.
Autor nazywa tę zasadę Strefą Użytecznego Dyskomfortu.
To poziom nowości, który daje możliwość uczenia się, ale nadal pozwala wykonywać zachowanie bez nadmiernego przeciążenia.
Rozwój nie musi opierać się na spektakularnym przekraczaniu granic.
Często ważniejsze są powtarzalne działania o odpowiedniej skali.
Dowód Zachowania — kiedy doświadczenie aktualizuje obraz siebie
Jednym z najciekawszych elementów książki jest zastąpienie ogólnych deklaracji konkretnymi dowodami.
Możesz codziennie powtarzać, że jesteś spokojniejszą osobą.
Możesz także zanotować:
„Podczas trudnej rozmowy poczułam napięcie, ale pozostałam w kontakcie, powiedziałam, czego potrzebuję, i wysłuchałam odpowiedzi”.
Drugie zdanie opisuje rzeczywiste doświadczenie.
Zawiera sytuację, zachowanie i rezultat.
Z czasem zbiór takich przykładów może pomóc zbudować bardziej zróżnicowany obraz własnych możliwości.
Nie chodzi o katalog osiągnięć ani udowadnianie własnej wartości.
Chodzi o uczenie się na podstawie tego, co faktycznie potrafisz zrobić.
Pięć wymiarów osobowości — pięć obszarów praktyki
Książka wykorzystuje model Wielkiej Piątki (Big Five).
Autor nie traktuje go jako zestawu sztywnych typów. Pokazuje raczej, jakie zachowania można rozwijać w związku z poszczególnymi wymiarami.
Ekstrawersja — większy zakres kontaktu z ludźmi
Osoba introwertyczna może nadal cenić samotność i głębokie skupienie, a jednocześnie ćwiczyć umiejętności przydatne w sytuacjach społecznych.
Celem może być swobodniejsze zadawanie pytań, poznawanie ludzi albo wyrażanie własnego zdania.
W książce autor zachęca do osobnego obserwowania kosztu energetycznego kontaktu i jego znaczenia.
Spotkanie może być męczące, a równocześnie wartościowe.
Stabilność emocjonalna — więcej przestrzeni wokół emocji
Wrażliwość emocjonalna nie musi oznaczać braku zdolności do działania.
Można stopniowo rozwijać umiejętność podejmowania małych kroków także wtedy, gdy pojawia się napięcie.
Autor nie proponuje eliminowania emocji.
Zachęca do obserwowania reakcji, sprawdzania przewidywań i tworzenia większej przestrzeni pomiędzy emocją a działaniem.
Sumienność — odpowiedzialność połączona z elastycznością
Sumienność pomaga organizować pracę, wywiązywać się z obowiązków i kończyć zadania.
Jednak bardzo wysoka potrzeba kontroli może prowadzić do nadmiernego poprawiania rzeczy o niewielkiej wadze.
Książka proponuje pojęcie elastycznej sumienności.
Oznacza ono dostosowywanie standardu pracy do rzeczywistych konsekwencji zadania.
W sprawach krytycznych potrzebna jest dokładność.
W zadaniach o niewielkim ryzyku często wystarcza standard roboczy.
Ugodowość — życzliwość, zaufanie i zdrowe granice
Życzliwość nie wymaga bezwarunkowego zgadzania się na wszystkie oczekiwania.
W książce pojawia się koncepcja zaufania warunkowego.
Polega ona na stopniowym otwieraniu się na współpracę na podstawie obserwowanych zachowań, przy jednoczesnym zachowaniu własnych granic.
Można przyjmować życzliwe interpretacje i nadal dbać o bezpieczeństwo oraz wzajemność.
Otwartość — ciekawość jako codzienna praktyka
Otwartość na doświadczenie można rozwijać poprzez niewielkie akty ciekawości.
Rozmowę z osobą o innym poglądzie.
Poznanie nowej dziedziny.
Wybranie innej trasy spaceru.
Zainteresowanie się sztuką, nauką albo codziennym mechanizmem, na który wcześniej nie zwracało się uwagi.
Autor proponuje Menu Ciekawości obejmujące ludzi, idee, miejsca, sztukę i codzienność.
Nie każdy eksperyment musi prowadzić do nowej pasji.
Ważne jest samo poszerzanie możliwości poznawania świata.
Program 42 dni — Eksperyment Osobowości w Ruchu
Jednym z najważniejszych elementów książki jest rozbudowany sześciotygodniowy program.
42 dni nie stanowią obietnicy trwałej zmiany osobowości w sześć tygodni. Program służy rozwijaniu wybranego zakresu zachowań, zbieraniu doświadczeń i określeniu, które nowe możliwości warto utrwalać.
Autor proponuje pracę przez około 10–30 minut dziennie.
Tydzień 1. Kierunek i mapa
Rozpoznajesz, w jakich sytuacjach chcesz mieć większy wybór zachowań.
Wybierasz funkcję, którą chcesz rozwijać, tworzysz pierwszą Drabinę Mikrozachowań i wykonujesz niewielkie próby.
Tydzień 2. Powtarzanie i dane
Wracasz do wybranych zachowań.
Zapisujesz przewidywania i rzeczywiste wyniki.
Sprawdzasz, czy powtarzanie zmienia trudność wykonania danego działania.
Tydzień 3. Ciało i emocje
Zwracasz uwagę na fizyczne i emocjonalne reakcje towarzyszące nowym zachowaniom.
Uczysz się oddzielać przewidywane trudności od rzeczywistych doświadczeń.
Tydzień 4. Relacje i kontakt
Ćwiczysz zachowania związane z rozmową, ciekawością drugiego człowieka, wyrażaniem głosu i spokojnym stawianiem granic.
Tydzień 5. Standard, ciekawość i elastyczność
Pracujesz nad dopasowywaniem standardu działania do sytuacji.
Rozwijasz ciekawość oraz zdolność wykonywania znanych czynności na nowe sposoby.
Tydzień 6. Integracja
Przeglądasz zgromadzone Dowody Zachowania.
Rozpoznajesz, które nowe działania stały się łatwiejsze, które są nadal przydatne i z których świadomie rezygnujesz.
Na zakończenie formułujesz bardziej pojemne zdanie o sobie.
Zamiast definiować się jedną etykietą, możesz zauważyć, jakie dodatkowe sposoby reagowania stały się dostępne.
12 kart pracy i pięć Kart Kierunku
Książka zawiera 12 formularzy wspierających samodzielną praktykę.
Są to:
- Kompas Zakresu
- Drabina Mikrozachowań
- Dowód Zachowania
- Przewidywanie a rzeczywistość
- Standard adekwatny do stawki
- Przestrzeń emocjonalna
- Mapa Kontaktu
- Życzliwa interpretacja
- Menu Ciekawości
- Mój Zakres
- Przegląd 6 tygodni
- Plan Trwania
Osobnym zestawem jest pięć Kart Kierunku, poświęconych kontaktowi i ekstrawersji, stabilności emocjonalnej, sumienności, życzliwości oraz ciekawości.
W książce znajdziesz również tygodniowe podsumowania i Dziennik Dowodów Zachowania.
To materiały, które można wykorzystywać po zakończeniu lektury podczas kolejnych eksperymentów.
Dziesięć laboratoriów codziennych sytuacji
Autor przygotował także dziesięć przykładów pomagających przenieść koncepcję Zakresu Osobowości do życia.
1. Nowe miasto, mało relacji
Jak rozwijać kontakty społeczne, zachowując własną potrzebę ciszy.
2. Manager z dużą potrzebą kontroli
Jak delegować zadania i stosować standard odpowiedni do sytuacji.
3. Napięcie przed wystąpieniem
Jak rozwijać zdolność działania w obecności emocji.
4. Ekspertka 50+ i nowa technologia
Jak wejść w rolę początkującej osoby bez traktowania braku doświadczenia jako utraty dotychczasowej kompetencji.
Autor wykorzystuje tu pojęcie Rezerwy Początkującego.
5. Własna firma i perfekcyjna oferta
Jak uzyskać informacje od klientów zamiast bez końca poprawiać projekt przed pierwszą prezentacją.
6. Trudność w zaufaniu
Jak rozwijać zaufanie warunkowe, opierając się na obserwowanych zachowaniach.
7. Nowa rola wymagająca głosu
Jak specjalista obejmujący rolę lidera może rozwijać umiejętność wyrażania kierunku i podejmowania rozmów.
8. Rutyna i mniejsza ciekawość
Jak wprowadzać nowe doświadczenia w stabilne codzienne życie.
9. Zmiana po sześćdziesiątce
Jak rozwijać kontakt, ciekawość i inicjatywę po zakończeniu intensywnego etapu zawodowego.
10. Powrót starego wzorca
Jak reagować, gdy po okresie nowych zachowań ponownie pojawiają się dawne przyzwyczajenia.
Laboratoria pokazują, że rozwój osobowości może dotyczyć różnych etapów życia, wieku, ról zawodowych i relacji.
Plan 90 dni — utrwalanie nowego zakresu
Książka wychodzi poza podstawowy sześciotygodniowy program.
Po zakończeniu 42 dni proponuje dodatkowe trzy miesiące pracy nad utrwalaniem jednego wybranego zakresu.
Miesiąc 1. Powtarzalność
Wybierasz zachowanie, które chcesz nadal regularnie wykonywać.
Miesiąc 2. Transfer
Przenosisz je do nowego kontekstu, sprawdzając, czy pozostaje przydatne poza sytuacją, w której było ćwiczone.
Miesiąc 3. Integracja
Oceniasz, które zachowania stały się bardziej naturalne, które nadal wymagają świadomej uwagi i które możesz odłożyć.
Dodatkowe tygodniowe karty przeglądu pomagają śledzić rezultaty.
Całość tworzy praktyczną ścieżkę wykraczającą poza jednorazowy eksperyment.
Pełny spis treści
Wprowadzenie. Osobowość może oddychać
Rozdziały
- Osobowość jest wzorcem, nie więzieniem
- Zachowanie tworzy nowe dane o sobie
- Mały krok ma dużą wartość
- Większy zakres kontaktu z ludźmi
- Stabilność emocjonalna jako przestrzeń
- Sumienność, która oddycha
- Życzliwość, zaufanie i zdrowe granice
- Ciekawość jako praktyka otwartości
- Tożsamość, która uczy się z doświadczenia
- Sześć tygodni poszerzania siebie
Zakończenie. Pozostajesz sobą, a twoje możliwości rosną
Materiały praktyczne i dodatkowe
- Program 42 dni. Eksperyment Osobowości w Ruchu
- Karty pracy
- Pięć Kart Kierunku
- Sześć Tygodniowych Podsumowań
- Dziennik Dowodów Zachowania
- Laboratorium codziennych sytuacji
- Plan 90 dni. Utrwalanie nowego zakresu
- Tygodniowe przeglądy
- Słownik pojęć
- Źródła i dalsza lektura
Dla kogo jest „Osobowość w ruchu”?
Książka została napisana dla dorosłych czytelniczek i czytelników, którzy chcą rozwijać konkretne umiejętności i zachowania, zachowując szacunek do własnej osobowości i dotychczasowych doświadczeń.
Może być szczególnie wartościowa, jeśli:
- Interesujesz się psychologią osobowości i modelem Wielkiej Piątki.
- Uważasz się za osobę introwertyczną, ale chcesz mieć większą swobodę w kontaktach.
- Chcesz rozwijać elastyczność, zachowując sumienność i odpowiedzialność.
- Masz tendencję do perfekcjonizmu i szukasz bardziej adekwatnego sposobu pracy.
- Zależy Ci na większej przestrzeni do działania w obecności emocji.
- Chcesz rozwijać życzliwość, zaufanie i umiejętność stawiania granic.
- Zmieniasz pracę, rolę zawodową albo rozpoczynasz nowy etap życia.
- Chcesz rozwijać ciekawość i gotowość do uczenia się nowych rzeczy.
- Szukasz uporządkowanego programu praktycznych ćwiczeń.
- Cenisz rozwój, który wynika z własnych wartości, a nie z presji ciągłego doskonalenia się.
Książka może zainteresować również osoby po pięćdziesiątce i sześćdziesiątce, które chcą odkrywać nowe możliwości działania po zmianach zawodowych lub osobistych.
Dla kogo może być mniej odpowiednia?
Nie jest to publikacja przeznaczona do diagnozowania osobowości ani leczenia trudności psychicznych.
Program nie zastępuje psychoterapii, konsultacji psychologicznych ani specjalistycznej pracy z silnym lękiem, zaburzeniami nastroju czy innymi problemami znacząco ograniczającymi codzienne funkcjonowanie.
Nie przedstawia też gwarantowanego sposobu zmiany cech osobowości w ciągu 42 dni.
To poradnik edukacyjny, który proponuje dobrowolne eksperymentowanie z zachowaniami oraz obserwację własnego doświadczenia.
Recenzja redakcyjna
Rozwój osobowości bez presji stawania się kimś innym
„Sztuka Trwania. OSOBOWOŚĆ W RUCHU” wyróżnia się na tle popularnych poradników rozwoju osobistego sposobem sformułowania podstawowego celu.
Martin Novak nie zachęca czytelnika do budowania idealnej osobowości ani kopiowania zachowań ludzi uznawanych za bardziej skutecznych.
Proponuje rozwijanie Zakresu Osobowości — repertuaru zachowań dostępnych w odpowiednich sytuacjach.
To ważne przesunięcie.
Osoba ceniąca ciszę może ćwiczyć kontakty społeczne bez odrzucania introwersji. Człowiek sumienny może rozwijać elastyczność bez utraty odpowiedzialności. Osoba wrażliwa może zwiększać możliwości działania bez traktowania własnych emocji jako przeciwnika.
Największą zaletą książki jest połączenie tej perspektywy z konkretnymi narzędziami.
Pętla Poszerzania zapewnia logiczną strukturę przechodzenia od kierunku do mikrozachowania, doświadczenia, dowodu, powtórzenia i integracji.
Dowód Zachowania pomaga przesuwać uwagę z deklaracji na rzeczywiste doświadczenie.
Drabina Mikrozachowań wprowadza stopniowanie trudności, a Strefa Użytecznego Dyskomfortu przypomina, że rozwój potrzebuje odpowiedniej skali.
Te pojęcia tworzą spójny system pracy z codziennymi zachowaniami.
Książka ma również istotny fundament psychologiczny.
Autor odwołuje się do modelu Wielkiej Piątki, badań nad dobrowolną zmianą osobowości i modeli wyjaśniających rozwój cech w czasie.
Na uwagę zasługuje zachowanie ostrożności przy formułowaniu wniosków.
Sześciotygodniowy program nie jest przedstawiany jako naukowo zweryfikowana metoda trwałej przemiany cech. Jego celem jest zdobywanie doświadczeń i stopniowe zwiększanie repertuaru zachowań.
Bardzo mocną stroną publikacji jest jej część ćwiczeniowa.
42-dniowy program, karty pracy, laboratoria codziennych sytuacji i plan 90 dni sprawiają, że książka może być wykorzystywana przez wiele tygodni, a nie tylko przeczytana jednorazowo.
Szczególnie interesujące są laboratoria dotyczące ekspertki po pięćdziesiątce uczącej się nowej technologii, managera o dużej potrzebie kontroli, osoby zmieniającej rolę zawodową i człowieka rozpoczynającego nowy etap po sześćdziesiątce.
Przykłady pokazują, że rozwój nie musi oznaczać radykalnej przebudowy życia.
Może polegać na wypracowaniu jednej dodatkowej reakcji, która okaże się przydatna w określonych warunkach.
Istnieją jednak również ograniczenia.
Dziesięć głównych rozdziałów stanowi zwięzłe wprowadzenie do szerokiej tematyki psychologii osobowości. Czytelnik poszukujący pełnego akademickiego omówienia badań będzie potrzebował dalszych źródeł.
Program 42 dni wymaga także rzeczywistego zaangażowania. Samo czytanie ćwiczeń nie zastąpi ich wykonywania.
Nie każdy eksperyment przyniesie pożądane rezultaty, a część zmian może pozostać ograniczona do określonych sytuacji.
Ważne jest też rozróżnienie między rozwojem nowych zachowań a zmianą szerokiej cechy osobowości, której ocena wymaga bardziej złożonych metod i dłuższej obserwacji.
„Osobowość w ruchu” najlepiej sprawdza się jako praktyczny przewodnik dla osoby, która chce poszerzać swoje możliwości krok po kroku, bez traktowania dotychczasowego siebie jako problemu wymagającego naprawy.
Jej siłą jest połączenie sprawczości z prawem do zachowania własnej ciągłości.
„Sztuka Trwania” — rozwój, który można utrzymać
Książka należy do autorskiej serii Sztuka Trwania Martina Novaka.
Seria koncentruje się na rozwoju możliwym do pogodzenia z prawdziwym życiem — z jego obowiązkami, ograniczeniami, relacjami i naturalną zmiennością.
Zamiast budowania kolejnego ideału człowieka proponuje zwiększanie zakresu dostępnych sposobów działania.
Ważne są tu ciekawość, sprawczość, elastyczność i szacunek do własnej historii.
Osobowość w ruchu stanowi szczególnie praktyczne rozwinięcie tej idei, ponieważ łączy opis osobowości z konkretnymi mikrozachowaniami i długoterminowym planem ich utrwalania.
O autorze
Martin Novak pisze o mechanizmach zmiany, zachowania, uwagi oraz świadomego przeżywania codzienności.
W serii Sztuka Trwania poszukuje języka rozwoju łączącego ciekawość z łagodnością, badania psychologiczne z praktyką oraz możliwość zmiany z prawem do pozostawania sobą.
W Osobowości w ruchu rozwija autorskie pojęcie Zakresu Osobowości i proponuje sposoby zwiększania repertuaru zachowań poprzez małe, dobrowolne eksperymenty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można zmienić osobowość w dorosłym życiu?
Cechy osobowości wykazują względną stabilność, ale mogą zmieniać się w ciągu dorosłości. Badania sugerują, że dobrowolne interwencje i powtarzane zachowania mogą wspierać niektóre zmiany. Nie oznacza to gwarancji całkowitej przebudowy charakteru.
Czym jest Zakres Osobowości?
To autorska koncepcja Martina Novaka opisująca repertuar stanów, zachowań i reakcji dostępnych człowiekowi w różnych sytuacjach, zgodnie z jego wartościami.
Na czym polega Pętla Poszerzania?
Obejmuje sześć etapów: Kierunek, Mikrozachowanie, Doświadczenie, Dowód, Powtórzenie i Integrację. Pomaga rozwijać konkretne zachowania oraz uczyć się na podstawie ich rzeczywistych rezultatów.
Co to jest Dowód Zachowania?
To konkretne doświadczenie pokazujące, że określony sposób działania lub reagowania znajduje się w Twoim repertuarze. Pomaga budować obraz siebie oparty na obserwacjach, a nie wyłącznie na dawnych etykietach.
Czy osoba introwertyczna może stać się bardziej towarzyska?
Może rozwijać wybrane zachowania społeczne, takie jak rozpoczynanie rozmów, wyrażanie opinii czy inicjowanie kontaktów. Nie wymaga to rezygnacji z potrzeby samotności ani uznawania ekstrawersji za lepszy sposób życia.
Czy książka pomaga pracować z perfekcjonizmem?
Tak. Autor proponuje rozwijanie elastycznej sumienności oraz dobieranie standardu wykonania do rzeczywistej wagi zadania.
Jak długo trwa program praktyczny?
Podstawowy eksperyment obejmuje 42 dni, czyli sześć tygodni. Następnie książka proponuje 90-dniowy plan utrwalania wybranego zakresu zachowań.
Czy trzeba wykonywać wszystkie ćwiczenia?
Program zachęca do pracy przede wszystkim nad jednym wybranym kierunkiem. Poszczególne ćwiczenia można dobierać do własnych potrzeb, możliwości i wartości.
Czy książka jest odpowiednia dla osób po pięćdziesiątce?
Tak. Publikacja dotyczy rozwoju w dorosłości i zawiera przykłady związane z uczeniem się nowych technologii po pięćdziesiątce oraz zmianą aktywności życiowej po sześćdziesiątce.
Czy „Osobowość w ruchu” jest książką psychologiczną?
To poradnik rozwojowy korzystający z badań psychologii osobowości. Nie jest akademickim podręcznikiem, narzędziem diagnostycznym ani formą psychoterapii.
Gdzie kupić książkę?
Sztuka Trwania. OSOBOWOŚĆ W RUCHU — Amazon.pl
Pozostań sobą. Poszerzaj swoje możliwości.
Możesz cenić ciszę i rozwijać swobodę rozmowy.
Możesz pozostawać odpowiedzialną osobą i nauczyć się większej elastyczności.
Możesz odczuwać emocje i stopniowo budować większą przestrzeń do świadomego działania.
Możesz odkrywać nowe zainteresowania, zachowując to, co już jest dla Ciebie ważne.
Rozwój nie wymaga tworzenia nowej osobowości od podstaw.
Czasem zaczyna się od jednego zachowania, które wcześniej wydawało się poza zasięgiem.
„Sztuka Trwania. OSOBOWOŚĆ W RUCHU” Martina Novaka pokazuje, jak poprzez małe działania stopniowo rozwijać coraz bogatszy repertuar sposobów myślenia, odczuwania i życia.
Martin Novak · Sztuka Trwania · SubProfit · 2026